Posts Tagged ‘literatuur’

Go to Heaven for the climate, Hell for the company.

30/11/2014

Mark_Twain_by_AF_Bradley

Vandaag is het precies 179 jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver Mark Twain (1835 – 1910) geboren werd. Enkele quotes van deze schrandere geest:

“Laws control the lesser man… Right conduct controls the greater one.”

“When in doubt tell the truth.”

“A person who won’t read has no advantage over one who can’t read.”

“Everything human is pathetic. The secret source of humor is not joy but sorrow. There is no humor in heaven.”

“A person with a new idea is a crank until the idea succeeds.”

“If you hold a cat by the tail you learn things you cannot learn any other way.”

“Action speaks louder than words but not nearly as often.”

“It is just like man’s vanity and impertinence to call an animal dumb because it is dumb to his dull perceptions.”

“What a wee little part of a person’s life are his acts and his words! His real life is led in his head, and is known to none but himself.”

“Do the thing you fear most and the death of fear is certain.”

“When a person cannot deceive himself the chances are against his being able to deceive other people.”

“Wit is the sudden marriage of ideas which, before their union, were not perceived to have any relation.”

“Anger is an acid that can do more harm to the vessel in which it is stored than to anything on which it is poured.”

“If you tell the truth, you don’t have to remember anything.”

“Don’t go around saying the world owes you a living. The world owes you nothing. It was here first.”

“When we remember we are all mad, the mysteries disappear and life stands explained.”

“Courage is resistance to fear, mastery of fear, not absence of fear.”

“It’s no wonder that truth is stranger than fiction. Fiction has to make sense.”

“Go to Heaven for the climate, Hell for the company.”

Advertenties

“Normaal zijn is een kwestie van onderdrukken, veinzen en vakkundig spelen”

24/02/2014

Foto Regine Mosimann Diogenes Verlag

Twee dagen geleden was één van onze favoriete Nederlandstalige schrijvers jarig, te weten Arnon Grunberg. Je bent voor of tegen zijn confronterende stijl, maar feit is dat hij vaak nagels met koppen slaat. Zoals zijn mening over wat het verschil is tussen normaal en gestoord. (Bron: interview in De Standaard der Letteren, 06/12/2013)

Vraag: “Uw personages schakelen snel van normaal naar gestoord. Vindt u uw medemens gevaarlijk?”

“De indeling normaal-gestoord zegt me weinig; het is een betrekkelijk arbitraire tegenstelling. Er zijn mensen die zich beter kunnen aanpassen aan maatschappelijke normen dan anderen. Die mensen worden dikwijls “normaal” genoemd. Normaal is dan het vermogen snel en vakkundig te assimileren. Er bestaan weliswaar psychiatrische ziektes, maar normaliteit is veelal, zij het niet uitsluitend, een kwestie van onderdrukken, veinzen en vakkundig spelen. Wie zich handhaaft in de maatschappij c.q. overleeft, is, uitzonderingen daargelaten, normaal. Anders gezegd: de overlevenden en succesvollen hebben de macht te bepalen wat normaal is. Zo is de vraag naar normaliteit feitelijk een vraag naar macht.”

Of hieronder zijn mening over voelen in tegenstelling tot sentiment, dat vaak voor voelen moet doorgaan. (Bron: Vrij Nederland – 29/11/2013)

“Hoe extremer de situatie, hoe minder je je kunt permitteren te voelen. Soms dwingt een situatie tot hardheid. Voelen is een luxe.’ In één adem: ‘Ik houd niet van sentiment, dat is een suikerlaag over de werkelijkheid heen spuiten en dan denken dat je voelt. Emoties zijn een primaire aangelegenheid, bedoeld om te overleven. Ze met jan en alleman delen heeft snel iets ranzigs, het is een soort eigenliefde. Het is toch helemaal niet erg om je in stilte te verbijten?’
Het is zijn taak, zo vindt hij, om de idealen te ontmaskeren waarmee mensen zichzelf bedriegen: arbeid, geld, seks, liefde en ideologie. In zijn column ‘Voetnoot’ op de voorpagina van de Volkskrant toont hij zijn inktzwarte wereldbeeld. Maar noem hem geen cultuurpessimist. ‘Mijn Voetnoten zijn best misantropisch ja, maar dat vinden mensen al snel als je zegt: we zitten wat ingewikkelder in elkaar dan dat we klaar zijn voor universele liefde. Diep van binnen ben ik een moralist. Op de voorpagina van een krant moet je de mensen om de oren slaan met hun duistere kant. Onze primaire drijfveren zijn nu eenmaal seks en geweld, zoals Freud zegt, hoezeer we die ook onderdrukken. Maar dat heeft het humanisme niet begrepen, het is verworden tot een soort christendom light, en daarom verdient het enige correctie. Als we het van de hypocriete elementen kunnen ontdoen, is het humanisme een goed project om geloofwaardig te verkopen.”

“Dan recht hij zijn schouders. ‘Ik vind het echt onzin wat er over mij gezegd wordt: dat ik niet voel. Hoe langer ik erover nadenk, hoe bozer het me maakt. Ik vind het diep beledigend, als ik heel eerlijk ben. Alsof ik geen empathie heb, alsof ik buiten de sociale orde sta. Alsof je je gevoelens niet meteen kunt omzetten in een denkproces. Denken is ook voelen, schrijven is ook voelen. Het is onzin dat ik niet voel, ik voel juist te veel. Er is een grens aan wat een mens voelen kan, anders kun je niet leven. Daarom scherm ik mijzelf af. Je moet je andermans leed niet toe-eigenen, maar je ook zeker niet met je eigen leed gaan identificeren. Dan kun je je beter met je werk gaan identificeren. Anders ben je je leed en dat heeft iets heel armzaligs: heb medelijden met me.’”

Superleuk, maar voortaan zonder mij

08/09/2010

Aanstaande zondag is het precies 2 jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver David Foster Wallace (1962 – 2008) een eind maakte aan zijn leven. Een slag in het gezicht van de literaire wereld en zijn omgeving, die een ongelooflijk intelligente, gevoelige en aimabele mens verloor. David Foster Wallace werd door The Los Angeles Times uitgeroepen tot een van de meest innovatieve en invloedrijke schrijvers van de laatste 20 jaar.

Gestikt door een grammaticale fout

Toen Wallace als kind een grammaticale fout durfde te maken veinsde zijn moeder steevast een zware hoestbui die bleef aanhouden en steeds erger werd tot hij zijn fout zelf had uitgedokterd en gecorrigeerd. Later schreef hij dat hij het, achteraf bekeken, gruwelijk vond om een kind te laten opgroeien met het idee dat een taalkundige fout zijn moeder kon doen stikken.

Deze absurde anekdote geeft misschien iets meer inzicht in de overdreven zelfbewuste en neurotische persoonlijkheid die David Foster Wallace gaandeweg ontwikkelde. Als student werd al snel duidelijk dat hij hoogintelligent was. Hij was extreem verlegen en had een bijna ongezonde interesse voor complexe filosofie en wiskunde. Na zijn studies kreeg hij een job aangeboden als hoogleraar Engelse literatuur in Claremont, wat hij combineerde met het schrijven van boeken. Zijn eerste roman The Broom of the System (1987) werd overal vol lof onthaald, en met zijn volgende boeken kreeg hij een steeds grotere schare fans achter zich. Typerend voor zijn schrijfstijl was zijn bruisende en originele woordenschat, zijn uiterst scherpzinnige observatievermogen en zijn fijne (vaak zwarte) humor.

Entertainment en depressie

In 1996 verscheen de roman Infinite Jest, een parodie op het Amerika van de toekomst waarin thema’s als populaire cultuur, entertainment, krankzinnigheid, depressie en druggebruik aan bod kwamen. Wallace wist geen raad met de verpletterende media-aandacht die hij kreeg na het verschijnen van dit boek en trok zich terug uit het openbare leven. Al sinds zijn twintigste ging hij regelmatig gebukt onder zware depressies en die zouden hem zijn hele leven blijven achtervolgen. Dankzij antidepressiva slaagde hij er, godzijdank, in om gedurende langere perioden productief te zijn. Op 12 september 2008 verloor hij echter definitief de moed en verhing hij zich in zijn huis in Californië.

The Los Angeles Times riep Wallace uit tot een van de meest innovatieve en invloedrijke schrijvers van de laatste twintig jaar. Een terecht eerbetoon, want slechts weinigen hebben het talent om zulke rake ontledingen te maken van de enorme omwentelingen die onze maatschappij de laatste decennia heeft ondergaan, mede door de opkomst van het internet en de digitale cultuur.

Tip: Ben je van plan één van zijn boeken te lezen, doe jezelf dan een plezier en begin niet met Infinite Jest. Dit boek is nog niet in het Nederlands vertaald, telt 1079 bladzijden (waarvan er 100 uitsluitend aan voetnoten zijn besteed) en heeft een zeer complexe verhaalstructuur en dito woordenschat.

Wel aan te raden (en in het Nederlands vertaald):

  • A Supposedly Fun Thing I’ll Never Do Again (“Superleuk, maar voortaan zonder mij”)
  • The Broom of the System (“De bezem van het systeem”)

Zijn bibliografie vind je op deze pagina.

Hieronder een interview met David Foster Wallace, in 4 delen:

© RC