“Normaal zijn is een kwestie van onderdrukken, veinzen en vakkundig spelen”

Foto Regine Mosimann Diogenes Verlag

Twee dagen geleden was één van onze favoriete Nederlandstalige schrijvers jarig, te weten Arnon Grunberg. Je bent voor of tegen zijn confronterende stijl, maar feit is dat hij vaak nagels met koppen slaat. Zoals zijn mening over wat het verschil is tussen normaal en gestoord. (Bron: interview in De Standaard der Letteren, 06/12/2013)

Vraag: “Uw personages schakelen snel van normaal naar gestoord. Vindt u uw medemens gevaarlijk?”

“De indeling normaal-gestoord zegt me weinig; het is een betrekkelijk arbitraire tegenstelling. Er zijn mensen die zich beter kunnen aanpassen aan maatschappelijke normen dan anderen. Die mensen worden dikwijls “normaal” genoemd. Normaal is dan het vermogen snel en vakkundig te assimileren. Er bestaan weliswaar psychiatrische ziektes, maar normaliteit is veelal, zij het niet uitsluitend, een kwestie van onderdrukken, veinzen en vakkundig spelen. Wie zich handhaaft in de maatschappij c.q. overleeft, is, uitzonderingen daargelaten, normaal. Anders gezegd: de overlevenden en succesvollen hebben de macht te bepalen wat normaal is. Zo is de vraag naar normaliteit feitelijk een vraag naar macht.”

Of hieronder zijn mening over voelen in tegenstelling tot sentiment, dat vaak voor voelen moet doorgaan. (Bron: Vrij Nederland – 29/11/2013)

“Hoe extremer de situatie, hoe minder je je kunt permitteren te voelen. Soms dwingt een situatie tot hardheid. Voelen is een luxe.’ In één adem: ‘Ik houd niet van sentiment, dat is een suikerlaag over de werkelijkheid heen spuiten en dan denken dat je voelt. Emoties zijn een primaire aangelegenheid, bedoeld om te overleven. Ze met jan en alleman delen heeft snel iets ranzigs, het is een soort eigenliefde. Het is toch helemaal niet erg om je in stilte te verbijten?’
Het is zijn taak, zo vindt hij, om de idealen te ontmaskeren waarmee mensen zichzelf bedriegen: arbeid, geld, seks, liefde en ideologie. In zijn column ‘Voetnoot’ op de voorpagina van de Volkskrant toont hij zijn inktzwarte wereldbeeld. Maar noem hem geen cultuurpessimist. ‘Mijn Voetnoten zijn best misantropisch ja, maar dat vinden mensen al snel als je zegt: we zitten wat ingewikkelder in elkaar dan dat we klaar zijn voor universele liefde. Diep van binnen ben ik een moralist. Op de voorpagina van een krant moet je de mensen om de oren slaan met hun duistere kant. Onze primaire drijfveren zijn nu eenmaal seks en geweld, zoals Freud zegt, hoezeer we die ook onderdrukken. Maar dat heeft het humanisme niet begrepen, het is verworden tot een soort christendom light, en daarom verdient het enige correctie. Als we het van de hypocriete elementen kunnen ontdoen, is het humanisme een goed project om geloofwaardig te verkopen.”

“Dan recht hij zijn schouders. ‘Ik vind het echt onzin wat er over mij gezegd wordt: dat ik niet voel. Hoe langer ik erover nadenk, hoe bozer het me maakt. Ik vind het diep beledigend, als ik heel eerlijk ben. Alsof ik geen empathie heb, alsof ik buiten de sociale orde sta. Alsof je je gevoelens niet meteen kunt omzetten in een denkproces. Denken is ook voelen, schrijven is ook voelen. Het is onzin dat ik niet voel, ik voel juist te veel. Er is een grens aan wat een mens voelen kan, anders kun je niet leven. Daarom scherm ik mijzelf af. Je moet je andermans leed niet toe-eigenen, maar je ook zeker niet met je eigen leed gaan identificeren. Dan kun je je beter met je werk gaan identificeren. Anders ben je je leed en dat heeft iets heel armzaligs: heb medelijden met me.’”

Advertenties

Tags: , ,

2 Reacties to ““Normaal zijn is een kwestie van onderdrukken, veinzen en vakkundig spelen””

  1. fleurtrueblue Says:

    Of hoe psychopathie de norm wordt…. Interessant doch verontrustend onderwerp which we like to discuss! xxx

  2. ondergrauw Says:

    Ik zet het alvast op de agenda voor onze volgende vergadering :)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: