Lessen van een luiaard – Oblomov

oblomo_gontcharov_ivan

Boekrecensie – Oblomov

Ik weet niet wat het is met Russische schrijvers, maar ze lijken een voorliefde te hebben voor naïeve hoofdpersonages die te goed zijn voor deze wereld en zich door iedereen in de luren laten leggen, onderwijl hevig heer en weer geslingerd tussen de woeste extremen van ons rijkgeschakeerde emotionele spectrum. De Idioot van Dostojevski is daar het meest schrijnende voorbeeld van en zo ook de tamme goedzak Oblomov, hoofdpersonage uit de gelijknamige roman van Ivan Gontsjarov.

Ook deze Russische klassieker bulkt van de wijze inzichten, al moet je het ervoor over hebben je door een hoop pathetische lyriek te worstelen. Gelukkig weet Gontsjarov als geen ander zwaarmoedige existentiële vraagstukken af te wisselen met subtiele situatiehumor (zoals het eindeloze gekibbel over huiselijke banaliteiten tussen Oblomov en zijn knecht Zachar), waardoor het geheel toch enigszins verteerbaar blijft.

Hieronder 2 typerende fragmenten uit dit meesterwerk:

  • “Hij had echter niet voldoende karakter om openlijk voor deze leer van het goede, van eerbied voor de onschuld uit te komen. In stilte dronk hij het aroma ervan in, maar in het openbaar zong hij vaak mee in het koor der cynici, die al sidderden bij de verdenking alleen, dat zij een eerbaar leven leidden of daar waardering voor hadden, en aan dit ontstuimige koor voegde hij dan nog zijn eigen lichtvaardige woorden toe. Hij had er zich nooit volledig rekenschap van gegeven hoe zwaar een goed, eerlijk en zuiver woord weegt, dat in de stroom van menselijke gesprekken wordt geworpen en hoe diep het er de richting van kan beïnvloeden, hij had er nooit over nagedacht, dat het, wanneer het ferm en luid wordt uitgesproken, moedig en zonder valse schaamte, niet tussen het zinloos gezwets van wereldse spotters verloren gaat, maar als een parel in de diepten van de samenleving zinkt, waar er altijd een schelp voor wordt gevonden. Veel mensen blijven haperend met een kleur van schaamte in hun goede woorden steken en spreken luid en onbevreesd de lichtvaardige woorden uit, niet bedenkend, dat ook deze helaas niet zonder meer verloren gaan, maar een lang spoor van verderf nalaten, dat soms onherstelbaar is.”
  • “Wat was de betekenis van haar tranen, haar verwijten? Was het geraffineerdheid? Maar Olga was niet geraffineerd, dat was duidelijk. Slechts vrouwen met beperkte gaven zijn geraffineerd, bedienen zich van geraffineerde middelen. Door een tekort aan intelligentie houden ze het raderwerk van hun bekrompen, alledaagse bestaan met raffinement op gang, ze weven aan het patroon van hun politiek, zonder te zien, waar de hoofdlijnen van het leven lopen, niet waar ze samenkomen, noch waar ze heengaan. Geraffineerdheid doet aan kleingeld denken, waarvoor men niet veel kopen kan. Zoals kleingeld slechts voor korte tijd toereikend is, zo kan men met geraffineerdheid wel iets verborgen houden, ergens omheen draaien, iemand om de tuin leiden, maar het is onmogelijk er een blik mee te slaan op een verre, wijde horizon, er een grote, belangrijke gebeurtenis van het begin tot het eind mee te overzien. Geraffineerdheid is bijziende. Ze merkt slechts op wat vlakbij is en onderscheidt niets in de verte, daarom loopt ze vaak zelf in de val, die ze voor anderen gezet heeft.”

Ivan Gontsjarov – Oblomov
Uitgeverij: Van Oorschot
Aantal pagina’s: 553
ISBN: 9789028242487

Advertenties

Tags: , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: