Een aanslag op de goede zeden

“Ginsberg is both tragic and dynamic, a lyrical genius, con man extraordinaire and probably the single greatest influence on American poetical voice since Whitman.” — Bob Dylan

Filmrecensie – HOWL

San Francisco, 1957. Poëet Allen Ginsberg (James Franco) wordt samen met zijn uitgever aangeklaagd voor zijn controversiële gedicht “Howl”. Een proces dat in de media al snel de bijnaam “The Obscenity Trial” krijgt en door een groot deel van de Amerikanen met argusogen wordt gevolgd. Het gedicht zou lasterlijk zijn en de goede smaak en zeden van de brave burgers aantasten. Het schandaalproces wordt een symbool voor de kloof die eind jaren ’50 ontstaat tussen enerzijds de opkomende Beat Generation of “San Francisco Renaissance” – een literaire beweging van bohemiens die aan de Amerikaanse Westkust begint en staat voor (seksuele) vrijheid, tolerantie ten opzichte van andere culturen, literatuur, poëzie, jazz en drugs – en anderzijds de oerconservatieve Amerikaanse burgerij. De meningen over het gedicht verdelen de Amerikaanse samenleving: wat voor de één een baanbrekend literair meesterwerk is, is voor de ander een obsceen, pornografisch werk dat enkel aan een zieke en sensatiebeluste geest ontsproten kan zijn.

The Obscenity Trial That Started a Revolution. The Poem That Rocked a Generation.

“There are books that have the power to change men’s minds”

De film HOWL toont ons het leven van de jonge dichter Allen Ginsberg. Hoe hij verliefd wordt op schrijver Jack Kerouac (dat andere icoon van de Beat Generation), hoe hij worstelt met zijn geaardheid en hoe zijn onderdrukte gevoelens tot uiting komen in “Howl”, een gedicht dat bol staat van verwijzingen naar seks, meer bepaald seks tussen mannen. Het hoeft niet te verbazen dat een storm van protest uitbreekt wanneer Howl wordt gepubliceerd. Ironisch genoeg krijgt het werk net door dit protest en het schandaalproces dat erop volgt de status van icoon. Het wordt een symbool van onderdrukking voor de opkomende generatie jongeren die niet langer genoegen nemen met het strenge keurslijf dat hen wordt opgelegd door de conservatieve naoorlogse samenleving.

HOWL wisselt gebeurtenissen uit heden en verleden af met flarden animatie en fragmenten uit het gedicht. De animatie is gebaseerd op werk van grafisch kunstenaar Eric Drooker. Geen toeval als je weet dat de man in 1996 door Ginsberg zelf werd gevraagd om een bundel met verzameld werk, getiteld Illuminated Poems, te illustreren. Spijtig genoeg is de animatie niet altijd even goed uitgewerkt en hier en daar zelfs wat houterig. Daarom waren sommige bewegende beelden beter vervangen geweest door stilstaande opnames van Drookers werk. De impact ervan was waarschijnlijk groter geweest.

Deze kritische noot ter zijde, is deze semidocumentaire zeker de moeite waard om te bekijken. Althans voor wie geïnteresseerd is in de Beat Generation en het werk van Allen Ginsberg. Mensen die geen enkele interesse hebben voor poëzie zullen zich waarschijnlijk doodergeren aan deze prent. In elk geval kan het geen kwaad om wat achtergrondinfo over Ginsberg en zijn gedicht op te zoeken alvorens je aan de film te wagen. HOWL is volledig opgebouwd rond stukken tekst uit interviews met Ginsberg, brieven van de schrijver en fragmenten uit het gedicht. Daardoor is het een tamelijk veeleisende film die niet altijd even gemakkelijk te volgen is. Het regisseursduo, Rob Epstein en Jeffrey Friedman, maakt om de haverklap chronologische sprongen tussen heden (kleur), verleden (zwart-wit) en de surrealistische dimensie van de poëzie (animatie). Ook de tekst springt onaangekondigd heen en weer van dialogen over proza naar poëzie en omgekeerd. Dit alles op een soundtrack die uitsluitend uit jazz bestaat, tevens kenmerkend voor de Beat Generation.

“You can’t translate poetry into prose. That’s why it’s poetry.”

Als de “taal” van deze film dus ietwat wispelturig en onsamenhangend overkomt, dan heeft dat waarschijnlijk te maken met wat één van de verdedigers van Ginsberg op het proces naar voren brengt: “You can’t translate poetry into prose. That’s why it’s poetry.”. Hetzelfde geldt voor film en poëzie, twee vormen van expressie die even verschillend als onverzoenbaar zijn. Toch hebben Epstein en Friedman met HOWL een interessante dialoog tussen beide teweeg gebracht en zijn ze erin geslaagd inzicht te geven in de tijdsgeest van de jaren ’50 en de veranderingen die Beatniks als Ginsberg en Kerouac teweegbrachten in de literaire wereld en de maatschappij in het algemeen.   © RC

HOWL
Regisseur/ producent: Rob Epstein en Jeffrey Friedman
Cast: James Franco, David Strathairn, Jon Hamm, Alan Alda, Jeff Daniels
Duur: 86 min

Eric Drooker over zijn relatie met Ginsberg en het werk dat hij maakte voor HOWL:

Advertenties

Tags: , , , , , , , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: